Türkiye Su Fakiri Olmaya Gidiyor: Suyun Sessiz Çığlığına Kulak Verelim

Dünyanın dört bir yanında yaşanan iklim krizleri, kuraklıklar ve çevre felaketleri artık göz ardı edilemeyecek bir noktaya geldi. Ancak bu küresel sorunlardan biri, adeta kapımızın eşiğinde sessizce büyüyor: Su krizi. Özellikle Türkiye gibi yarı kurak iklim kuşağında yer alan ülkeler için bu kriz bir gelecek sorunu olmaktan çıkıp şimdinin en büyük tehdidi haline gelmiş durumda.

💧 Su Bitmez Sanıyoruz... Ama Bitiyor

Yüzyıllar boyunca suyun bol ve tükenmez bir kaynak olduğu zannedildi. Oysa gerçekler bambaşka. Türkiye, artık “su zengini” bir ülke değil. Hatta veriler, hızla “su fakiri” olmaya doğru ilerlediğimizi gösteriyor.

1960 yılında kişi başına düşen yıllık su miktarı yaklaşık 4.000 metreküptü. Bu değer, 2023 yılı itibarıyla sadece 1.300 metreküpe kadar düştü. 2030 yılında ise 1.000 m³'ün altına inmesi bekleniyor. Bu da Birleşmiş Milletler’e göre su fakiri sayılmak anlamına geliyor.

📉 Peki Neden Su Fakirleşiyoruz?

Bu noktada suyun neden azaldığını sorgulamak hepimizin görevi. Çünkü bu sadece doğa bilimcilerin, ziraat mühendislerinin veya siyasetçilerin problemi değil; bu, hepimizin yaşamsal meselesi.

1. Kontrolsüz Tarımsal Sulama:

Türkiye’de tarımda kullanılan su miktarı, toplam su tüketiminin %70’inden fazlasını oluşturuyor. Üstelik çoğu zaman bu sulama yöntemleri ilkel ve verimsiz. Açık kanal sulama gibi yöntemlerle her yıl milyonlarca ton su boşa akıyor.

2. Kuruyan Göller ve Azalan Yeraltı Suları:

Konya Ovası, Tuz Gölü, Burdur Gölü, Akşehir Gölü… Hepsi ya kurudu ya da hızla küçülüyor. Yeraltı suları kontrolsüzce çekiliyor, bazı köylerde artık artezyen kuyuları bile kurudu.

3. Hızlı Nüfus Artışı ve Kentleşme:

Artan nüfusla birlikte şehirleşme de artıyor. Asfalt yollar, beton yapılar toprağın suyu emmesini engelliyor. Kentlerde su talebi hızla artarken, altyapılar yetersiz kalıyor.

4. İklim Değişikliği ve Azalan Yağışlar:

İklim krizi, yağış düzenlerini altüst etti. Bazı bölgeler yıllarca süren kuraklıkla mücadele ediyor, diğerlerinde ise ani ve aşırı yağışlar altyapıyı çökertiyor. Her iki durum da suyu tutmamıza ve depolamamıza engel oluyor.

🚱 Ne Olacak?

Bu gidişata dur demezsek, bizi bekleyen tablo karanlık:

Tarımsal üretimde büyük kayıplar yaşanacak. Bu da gıda fiyatlarının artmasına ve ithalata bağımlılığa yol açacak.

İçme suyu kaynakları azalacak. Sağlıklı suya erişim zorlaşacak, özellikle dar gelirli bölgelerde ciddi halk sağlığı sorunları baş gösterecek.

Su çatışmaları çıkabilir. Şimdiden bazı köylerde su yüzünden komşular arasında anlaşmazlıklar yaşanıyor. Bu ileride daha büyük sosyal problemlere dönüşebilir.

💡 Ne Yapmalıyız?

Bu sorunla yüzleşmekten korkmamalı, aksine cesur adımlar atmalıyız. İşte herkesin uygulayabileceği somut çözümler:

Evde suyu dikkatli kullan. Diş fırçalarken musluğu kapat, bulaşıkları elde değil makinede yıka, kısa süreli duş al.

Damla sulama sistemleri yaygınlaştırılmalı. Çiftçiye teşvik verilmeli, geleneksel sulama yöntemlerinden vazgeçilmeli.

Yönetimlere baskı yap. Belediye ve hükümetten yağmur suyu toplama sistemleri, gri su dönüşüm projeleri, su arıtma yatırımları gibi adımlar talep et.

Doğal alanları koru. Göller, dereler, bataklıklar; su döngüsünün vazgeçilmez parçalarıdır. Bunları kurutmak değil, yaşatmak gerekir.

📢 Suyu Korumak, Hayatı Korumaktır

Türkiye’nin geleceği, bu toprakların ne kadar su tuttuğuna değil; bu halkın suyu ne kadar koruyabildiğine bağlıdır. Artık su israfı bir alışkanlık değil, bir vatan sorunudur.

Suyu korumak; çocuklarımızın geleceğini, sofradaki ekmeğimizi, nefes aldığımız havayı ve yaşamın devamını korumaktır.

Bugün küçük bir musluğu kapatarak başlayabiliriz. Çünkü her damla, geleceğe yazılmış bir umuttur.